Antigoneia/(Col. Augusta) Alexandria Troas

Antigoneia/(Col. Augusta) Alexandria Troas, Anadolu'nun kuzeybatısında, Troas bölgesinde yer alan önemli bir antik kenttir. MÖ geç 4. yüzyılda Antigonos Monophthalmos tarafından Antigoneia adıyla kurulmuş, daha sonra MÖ 301 sonrası Lysimakhos tarafından Alexandria Troas olarak yeniden adlandırılmıştır. Özellikle Roma İmparatorluğu döneminde bir koloni kenti olarak büyük bir refah ve stratejik önem kazanmıştır.

Tarihçe

Antigoneia/(Col. Augusta) Alexandria Troas'ın tarihi, MÖ geç 4. yüzyılda Büyük İskender'in generallerinden Antigonos Monophthalmos'un bölgedeki güç mücadelesi sırasında Antigoneia adıyla kurulmasıyla başlamaktadır. Kent, stratejik konumu nedeniyle kısa sürede önem kazanmış, ancak MÖ 301'deki İpsos Savaşı'nın ardından Antigonos'un yenilmesiyle bölgenin kontrolü Lysimakhos'a geçmiştir. Lysimakhos, kenti kendi adına ve İskender'e ithafen "Alexandria" olarak yeniden adlandırmış ve Troas bölgesindeki diğer İskenderiyelerden ayırt etmek için "Troas" ekini kullanmıştır. Helenistik dönemde sırasıyla Seleukoslar ve Bergama Krallığı'nın egemenliği altına giren kent, MÖ 133'te Bergama Krallığı'nın Roma'ya miras bırakılmasıyla Roma İmparatorluğu'nun bir parçası haline gelmiştir. Roma döneminde "civitas libera et immunis" (özgür ve vergiden muaf kent) statüsüyle ayrıcalıklar elde etmiş, İmparator Augustus döneminde ise "Colonia Augusta Alexandria Troas" adıyla bir Roma kolonisi haline getirilmiştir. Bu dönemde büyük bir refaha ulaşan kent, önemli altyapı projeleriyle (örneğin Herodes Atticus tarafından yaptırılan hamamlar) dikkat çekmiştir. Hatta İmparator Konstantin'in Bizans'ı kurmadan önce burayı başkent olarak düşündüğü de rivayet edilmektedir. Kent, geç antik döneme kadar önemini korumuştur.

Coğrafi Konum

Antigoneia/(Col. Augusta) Alexandria Troas, günümüzde Çanakkale ilinin Ezine ilçesi sınırları içerisinde, Ege Denizi kıyısına yakın bir konumda, Troas bölgesinin güneybatısında yer almaktadır. Kentin coğrafi konumu, antik dönemde sahip olduğu stratejik önemin temelini oluşturmuştur. Ege Denizi ile Propontis (Marmara Denizi) arasındaki deniz ticaret yollarını kontrol eden bir noktada bulunması, ona büyük bir avantaj sağlamıştır. Verimli Troas hinterlandının ürünlerini deniz yoluyla pazarlayabilme potansiyeli de ekonomik gelişimine önemli katkılarda bulunmuştur. Komşu kentler arasında kuzeyde Troya (İlion), güneyde Assos ve Neandria gibi önemli merkezler yer almaktaydı, bu da bölgedeki siyasi ve ekonomik ağın bir parçası olduğunu açıkça göstermektedir.

Antik Dönemde Önemi

Antigoneia/(Col. Augusta